Zasady postępowania administracyjnego

Zasada praworządności – według art. 7 Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Stwierdzenie to wyraża istotę zasady praworządności, którą jest związanie organów administracji publicznej prawem. Fakt związania tych organów prawem i obowiązek stania na straży praworządności oznacza m.in. że organowi nie wolno naruszać norm prawnych, które zostały prawidłowo ustanowione. Jednak zasada, że wszystko, co nie jest prawem zakazane jest dozwolone, nie może prowadzić do zawyżającego interpretowania kompetencji organów administracji publicznej.
Zasada prawdy obiektywnej – według art. 7 k.p.a. w toku postępowania administracyjnego „organy administracyjne podejmują wszelkie kroki niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy”. Wynika z tego, że organ administracyjny powinien dążyć do wszechstronnego zbadania wszelkich istotnych okoliczności, mogących mieć wpływ na treść decyzji czy innych władczych działań administracji oraz do wyjaśnienia rzeczywistych treści, stosunków faktycznych i prawnych. Ta szczególna zasada jest następnie rozwinięta w zasadzie szczególnego postępowania dowodowego, który nakłada na organ obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Zasada uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli – art. 7 k.p.a. zawiera nakaz uwzględniania i harmonizowania interesu strony i interesu publicznego. Uwzględnienie to powinno dokonywać się w granicach prawa z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych.
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i pogłębiania kultury prawnej – zaufanie obywateli do organów administracji państwowej decyduje o sile państwa i skuteczności jego działania, zwłaszcza przy rozstrzyganiu trudnych i złożonych spraw gospodarczych. Dlatego w tym zakresie istotne znaczenie mają zasady: równości wobec prawa, domniemania słuszności prawnego interesu przedsiębiorców, zaufania do obywatela, bilansu kosztów i korzyści, służby publicznej, pewności w sferze stosowania prawa oraz kultura organizacji, pracy administracji i kwalifikacje merytoryczne i moralne kadry urzędniczej.
Zasada udzielania pomocy prawnej –według art. 9 k.p.a. „organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego”. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek i wyjaśnień. Organowi administracji nie wolno wykorzystywać nieznajomości prawa przez stronę. Zasada ta jest szczególnie ważna w związku z kształtowaniem się nowego porządku gospodarczego, z dużą niestabilnością niektórych rozwiązań dotyczących stosunków gospodarczych.
Inne: zasada udziału stron w postępowaniu, przekonywania i troski o dobro wspólne, szybkości i prostoty, nakłaniania do ugody, pisemności, dwuinstancyjności, trwałości decyzji, sądowej kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnych.